Home Garden Travel

Blog o mojej pasji / Blog on my passion

Chinoiserie. Czyli Chińczyk podrabia Chińczyka // Chinoiserie. When Chinese imitate Chinese

Chinoiserie Warsaw Poland

Chinoiserie to mój ulubiony element dekoracyjny. Pojawia się dość często na blogu i w moim mieszkaniu. Szansę na spacer z przewodnikiem „Szlakiem chińskiej sztuki” organizowany przez Muzeum Łazienki Królewskie musiałam wykorzystać wracając z pracy na złamanie karku.

The Chinoiserie style fascinates me with beautiful porcelain and unusual decorative objects. This time I participated in a very interesting walk along the palaces of the Warsaw museum Royal Łazienki.

Chinoiserie

W XVII / XVIII dzięki opowieściom misjonarzy a następnie kupców w polu zainteresowań Europy znalazły się Chiny. Moda na ten kraj przeniknęła do wielu dziedzin życia. Widać ją było we wnętrzach, sztuce użytkowej i projektach ogrodów. Historia samych dekoracji i akcesoriów, którymi do dziś ozdabia się wnętrza, mnie zaskoczyła. Przewodnik wycieczki objaśnił, że europejską fascynację Chinami najszybciej wykorzystali sami Chińczycy. Porcelanowe wazy, zdobione ogrodowe taborety, cacuszka z laki to XVIII-wieczne podróbki, dziś nazywane „inspiracje” czerpiące z chińskiej tradycji i … wytworzone w Chinach. Chińczycy doskonale wyczuli koniunkturę i w tamtych wiekach powstały specjalne manufaktury z wyrobami przystosowanymi wyłącznie na rynek europejski. To czego Chińczyk nie postawiłby w swoim domu z powodzeniem zdobiło pałace królów i dwory książąt na naszym kontynencie.

In XVII / XVIII the Chinese inspirations became a popular trend in art, design and gardens in Europe once the missionaries and merchants had started to travel there. However I did not realise that this fashionable style had initially been perfectly used by Chinese. The Chinese realized how Europeans perceive their art and tradition, and special manufacturers commenced production of Chinoiserie for export to European palaces. In fact these porcelain and lacquerware objects were never used to decorate Chinese houses, these are just “imitations” for new clients on the other side of the globe.

Chinoiserie kredens z laki

Przykładem towaru eksportowego jest jakże popularne kobaltowe tło białych motywów kwiatowych czy pagód na porcelanowych wazach, które nie występuje w tradycji chińskiej. Podobnie z herbacianymi, żółtymi misami, figurkami – ten kolor był zarezerwowany wyłącznie dla cesarza. Więc gdy zobaczymy ten odcień na chinoiserie, oznacza to, że był to produkt na XVIII eksport z Chin lub wręcz jego francuska podróbka. W późniejszych okresach fajansowe plagiaty chińszczyzny powstawały także w polskich manufakturach pod Warszawą.

For example the blue background on vases is typically used for exported porcelain. The same is with the yellow color, which in China is restricted for the Emperor. Only “exported” items in XVIII were painted this way and no Chinese would place them in his house.

Chiniserie yellow vase

Chinoiserie Łazienki

Chińskie motywy lub raczej ich wyobrażenia z powodzeniem wplatali we współczesny im styl europejscy producenci mebli i dekoracji. Warto zerknąć na rokokowe komody z orientalnymi pejzażami lub biało-niebieskie wazy na bogato zdobionej podstawie o zupełnie nie orientalnym pochodzeniu.

Chinoiserie rokoko

Chinoiserie waza rokoko

Łazienki i Chinoiserie

W XVIII styl Chinoiserie trafił do Polski dzięki bywającemu w Londynie Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu. Na pewno nie można odmówić naszemu kontrowersyjnemu królowi jego zmysłu artystycznego. Lubił podążać za trendami. Spacer „Szlakiem chińskiej sztuki” w Łazienkach zaskoczył mnie ilością tej XVIII mody.

Już przy samym wejściu blaszane dachy Pałacu Myślewickiego zbudowanego w stylu toskańskiej willi zaprojektowano w kształcie chińskiej pagody. Inne motywy architektoniczne czerpiące z Chinoiserie to ażurowe boczne zabudowania przy Pałacu na Wyspie. We wnętrzach obu budynków jest sporo eksponatów z porcelany i laki producentów chińskich, francuskich i polskich.

How did this style get to Poland? The London visitor, the Polish king Stanslaw August made it popular. He decorated its summer residence and gardens with Chinoiserie. You can find the architecture elements there (eg. the roof of the Myślewicki Palace has the pagoda shapes). The interiors of the Myślewicki Palace, the Palace on the Isle and the White Pavilion host what remained from the XVIII collections and design after the wars.

Pagoda roof Lazienki Palace

Pagoda roof Lazienki Palace

Chinoiserie łazienki Palace on the Isle

Wazy chińskie czy japońskie? / Chinese or Japan vases?

Intrygowało mnie już kilka razy, skąd na inspirowanych chińską tradycją wazonach są elementy typowo japońskie. Japonia jest znana z tego, że przez wieki była hermetycznym krajem opierającym się zagranicznym wpływom. Okazuje się, że o ile Japonia była zamknięta, to dla Chińczyków stanowiła fascynację. Stąd elementy kimon, japońskie pejzaże na chińskiej porcelanie. A po czym rozróżnić wazę chińską i japońską? Japońskie zdobnictwo oparte jest o motywy przyrody, roślinności jak poniżej na zdjęciu.

Japan culture inspired Chinese hence it is very typical to find kimono on the Chinoiserie. However there are ways to distinguish Chinese and Japanese styles of decorating porcelain. The Japanese preferred nature and plants as decorative ornaments, while Chinese presented objects related to their history and long tradition: books, paper, plum flowers.

Chinoiserie Japanese vase

Chińskie dekoracje zdobione są przedstawieniami „stu starożytności” czyli przedmiotami, wynalazkami o długiej historii: księgi, zwoje malarskie, kamień do rozcierania tuszu, kwiaty śliwy.

Chinoiserie vase

Dodatkowo pokrywki waz dekorowano na czubku postaciami lwów fo (foo dogs), które między innymi symbolizują opiekunów domu lub świątyni.

Chinoiserie

Chinoiserie Lazienki

Skąd dziurki w ogrodowych taboretach? / Why holes in the garden stools?

Znacie kształt ogrodowych taboretów z chińskich ogrodów tak często wykorzystywane współcześnie jako niewielkie boczne stoliki? Beczułkowaty kształt i dziurki zarówno u góry jak i po bokach to czysto praktyczne elementy. Ceramiczne stołki w Chinach faktycznie stawiano w ogrodach, ale wcześniej wkładano do środka rozgrzane węgle lub kamienie. Dzięki dziurkom siedzenie nawet w chłodny dzień było przyjemne, gdyż stołek dobrze grzał pupę.

Garden stools are so popular with their shape and typical holes. Actually these garden stools were placed in gardens but before that they were filled with hot stones. Sitting on the warm garden stools was nice even during a cold day:)

Chinoiserie garden stool

Delft – holenderskie imitacje chińskiej porcelany / Delft – blue and white pirating

A teraz coś dla kochających biało niebieską ceramikę. Fajans malowany w te kolory w holenderskim miasteczku był odpowiedzią na zachwyt chińską porcelaną, której w Europie nie potrafiono produkować. W XVII zaczęto w Holandii produkować imitację z fajansu udającego porcelanę. Holendrzy kochali scenki z codziennego życia na chińskich wyrobach i podobne umieszczali na swoich produktach. Z czasem kafle i inne drobiazgi obrazowały bardziej swojski europejski styl życia. A tak wygląda pokój Bachusa, pozostałość po królewskiej łazience w Pałacu na Wyspie.

And this story is a real surprise for me, the blue and white lover. The famous delftware was initiated by Dutch who tried to “pirate” the porcelain which was the Chinese secret for a long time. The Dutch loved the everyday life stories presented often by Chinoiserie objects and initially copied them in Delft. After some time they started to use their own landscapes and inspirations to decorate blue and white ceramics. Now see how it looked in XVIII in Poland.

chinoiserie Delft blue

Delft blue Chinoiserie

Delft blue Chinoiserie ginger jar

Delftware

Chinoiserie na tapecie / Chinoiserie on the walls

Jeszcze muszę Was zachęcić do odwiedzenia Białego Domku i obejrzenia niewiarygodne tapety oraz olejny pejzaż w wykonaniu Plerscha . Pokazują one życie w Państwie Środka oczywiście w wersji mocno zeuropeizowanej. Znajdziecie też kolorowe feniksy – jedno z wymyślonych przez Chińczyków symbolicznych stworzeń.

At the end I encourage you to visit the oldest building, the White Pavilion. Inside you will find the old Chinese and British wallpapers inspired by Chinoiserie together with the large mural depicting a Chinese landscape in oils from XVIII by Plersch. You will also find colorful phoenix – a symbolic creature created by the Chinese imaginations  together with dragons and others.

The White Pavillon Biały Domek

Chinoiserie Plersch

Plersch Chinoiserie

Plersch Chinoiserie

Plersch Chinoiserie

Chinoiserie phoenix feniks

Chinoiserie feniks



  • Różnym modom i fascynacjom ulegam, to chyba nieuniknione. Jednak miłość do blue and white i chinoiserie jest niezmienna już od kilku dobrych lat. Taki spacer po Łazienkach wpisuję na listę, gdy będę jesienią w Warszawie.

    • Clara Burro

      Polecam Ci gorąco, najlepiej z przewodnikiem. Ten spacer dotyczył wyłącznie chinoiserie więc jak dla mnie „był szyty na miarę”. Chinoiserie, garden stools, ginger jars, porcelanę mogłabym kupować bez końca.

shares